Van oordeel naar nieuwsgierigheid

Een liefdevolle manier van kijken betekent niet dat je alles goedkeurt of dat je het overal mee eens moet zijn. Het betekent dat je bereid bent open te blijven staan voor wat er is, zonder direct een oordeel klaar te hebben.

Nieuwsgierigheid kan daarbij een belangrijke ingang zijn. Wanneer je nieuwsgierig bent naar jezelf, naar een ander en naar wat een situatie je kan leren, ontstaat er ruimte. Je hoeft niet meteen te weten hoe iets zit of hoe het anders had gemoeten. Je mag onderzoeken, vragen stellen en ontdekken.

Het tegenovergestelde van nieuwsgierigheid is vaak het oordeel: Ik weet hoe het zit. Ik weet hoe het had moeten gaan. Ik weet wat jij anders had moeten doen.

Vanuit dat oordeel luister je vaak niet meer om de ander werkelijk te begrijpen, maar om te bepalen of diegene gelijk heeft of ongelijk. Je vergelijkt wat de ander vertelt met jouw eigen overtuigingen en ideeën. Misschien zoek je bevestiging dat jouw kijk op de wereld de juiste is.

Dat geeft een gevoel van zekerheid, maar kan tegelijkertijd de verbinding met anderen in de weg staan.

Wat gebeurt er als je niet meer hoeft te bewijzen dat jouw manier de juiste is? Als je kunt luisteren naar iemand die heel anders denkt dan jij en oprecht kunt vragen: Vertel eens, hoe zie jij dat?

Je hoeft het niet eens te zijn met de ander om geïnteresseerd te zijn. Je hoeft de situatie niet goed te vinden om ervan te kunnen leren. Je mag iets afkeuren en tegelijkertijd nieuwsgierig blijven naar wat er speelt.

Nieuwsgierigheid opent de deur naar begrip, terwijl oordeel de deur vaak sluit.

Welk script volg jij?

Je kunt je leven zien als een verhaal waarvan het script al grotendeels vastligt. Je hebt ideeën over hoe je leven eruit hoort te zien, hoe je partner zich zou moeten gedragen, hoe je kinderen zich zouden moeten ontwikkelen en welke richting je carrière op zou moeten gaan.

Vervolgens probeer je, vaak onbewust, ervoor te zorgen dat de werkelijkheid aan dat script voldoet. Wanneer dat niet gebeurt, ontstaat er frustratie. Je partner doet iets anders dan je had verwacht. Je kind kiest een andere weg. Een kans die je graag had willen krijgen, komt niet op je pad. Of het leven neemt een onverwachte wending.

Hoe meer je vasthoudt aan het script in je hoofd, hoe groter de kans dat je teleurgesteld raakt wanneer het leven een andere richting kiest.

Maar wat als het script nog helemaal niet af is?

Wat als je het verhaal van je leven niet vooraf hoeft te bepalen, maar het zich stap voor stap mag ontvouwen? Je schrijft als het ware terwijl je leeft. Je weet niet precies wat de volgende bladzijde brengt, maar je kunt wel nieuwsgierig zijn naar wat er ontstaat.

Dat betekent niet dat je geen doelen meer stelt of geen richting kiest. Het betekent dat je ruimte laat voor wat je nog niet weet, voor onverwachte mogelijkheden en voor ervaringen die niet in je oorspronkelijke plan pasten.

In plaats van steeds te denken dit had anders moeten gaan, kun je jezelf afvragen: Wat gebeurt hier eigenlijk? Wat kan ik hiervan ontdekken? En welke mogelijkheden zie ik nu die ik eerder niet zag?

Daarmee verschuift je aandacht van het verdedigen van je verwachtingen naar het ontdekken van wat er werkelijk mogelijk is.

Wat als de rotsen het pad zijn?

We zien tegenslagen vaak als obstakels op de weg naar onze bestemming. We hadden een bepaalde route voor ogen en onderweg liggen er ineens rotsblokken op ons pad. Die moeten we ontwijken, opruimen of overwinnen voordat we verder kunnen.

Maar wat als die rotsen niet alleen obstakels zijn? Wat als ze ook onderdeel zijn van het pad dat je loopt?

Soms brengt juist datgene wat je niet had gekozen je op een plek waar je anders nooit was gekomen. Een verandering kan je iets laten ontdekken over jezelf. Een teleurstelling kan je uitnodigen om je verwachtingen te onderzoeken. Een onverwachte wending kan nieuwe mogelijkheden zichtbaar maken.

Je hoeft niet te doen alsof alles wat gebeurt fijn is. Pijn blijft pijn en verlies blijft verlies. Je hoeft er ook niet meteen een positieve betekenis aan te geven.

Je kunt wel onderzoeken of er naast de pijn ook ruimte is voor iets anders: een nieuw inzicht, een andere keuze of een mogelijkheid die je eerder niet zag.

In plaats van je hele leven te besteden aan het verwijderen van alle rotsen, kun je leren om van rots naar rots te bewegen. Soms voorzichtig, soms met een sprong en soms door een andere route te kiezen.

Misschien hoef je niet eerst alle obstakels uit de weg te ruimen om verder te kunnen. Misschien ontdek je juist door ermee om te gaan hoe jouw pad zich ontvouwt.

De staat van liefde begint bij openheid

De staat van liefde klinkt misschien als een abstract begrip. Maar je kunt haar herkennen in de manier waarop je naar jezelf en de wereld kijkt.

Ben je bereid om te onderzoeken wat je voelt, denkt en doet? Kun je jezelf vragen stellen zonder jezelf direct te veroordelen? Kun je luisteren naar iemand die anders denkt dan jij, zonder meteen in de verdediging te schieten?

Wanneer je vanuit nieuwsgierigheid kijkt, ontstaat er vaak vanzelf meer openheid, zachtheid en verbinding. Je hoeft niet alles te begrijpen of overal een antwoord op te hebben. Je mag geraakt worden, twijfelen en van gedachten veranderen.

Je kunt dankbaar zijn voor een inzicht zonder dankbaar te hoeven zijn voor alles wat eraan voorafging. Je kunt iets waardevols ontdekken in een ervaring zonder te beweren dat die ervaring noodzakelijk of goed was.

En misschien is dat wel een belangrijke vorm van vrijheid: dat je niet langer hoeft te vechten met alles wat niet aan jouw verwachtingen voldoet.

Je hoeft het leven niet voortdurend te corrigeren om er deel van te kunnen zijn.

Je mag kijken. Je mag onderzoeken. Je mag ontdekken.

En je mag jezelf steeds opnieuw de vraag stellen:

Wat gebeurt er als ik niet meteen oordeel, maar eerst nieuwsgierig ben?