Op zichzelf is daar niets mis mee. Je hebt de betekenis van de situatie verschoven en een ander perspectief aangeboden. Maar het conflict is daarmee natuurlijk niet opgelost. De collega gedraagt zich nog steeds hetzelfde. De deadline ligt er nog steeds en de afspraak is nog altijd niet duidelijk. Alleen het verhaal eromheen is veranderd.

Wat is reframing in NLP?

Binnen NLP betekent reframing dat je het kader of de betekenis die iemand aan een ervaring geeft verandert. Een gebeurtenis heeft namelijk niet voor iedereen automatisch dezelfde betekenis. Die betekenis ontstaat voor een deel door de manier waarop iemand naar de gebeurtenis kijkt, de overtuigingen die daarbij een rol spelen en de context waarin iemand de ervaring plaatst.

Bij een reframe verander je dus niet het feit zelf. Je verandert de manier waarop je betekenis geeft aan dat feit.

Neem bijvoorbeeld: “Ik maak steeds fouten tijdens presentaties.” Je zou dit kunnen herkaderen naar: “Je bent blijkbaar bereid om te leren en te experimenteren.” Het eerste frame kan iemand vastzetten in de gedachte: ik ben hier gewoon slecht in. Het tweede frame kan juist ruimte geven voor iets anders. Nieuwsgierigheid bijvoorbeeld. Of de bereidheid om te leren en te ontwikkelen.

Dat is de kracht van reframing. Maar daar zit ook meteen de valkuil.

Een ander perspectief is geen oplossing

Reframing kan ervoor zorgen dat iemand zich anders voelt, anders gaat denken of nieuwe mogelijkheden ziet. En juist daardoor kan iemand ander gedrag gaan vertonen. Maar dat betekent niet dat ieder probleem door een reframe opgelost kan worden.

Wanneer iemand structureel wordt overvraagd op het werk, kan het helpen om anders naar zijn of haar grenzen te kijken. Maar misschien moet er óók een gesprek komen met de leidinggevende over de hoeveelheid werk.

Wanneer een collega zich steeds niet aan afspraken houdt, kan een ander perspectief helpen om niet direct vanuit frustratie te reageren. Maar de afspraak moet misschien nog steeds opnieuw worden gemaakt.

En wanneer iemand steeds opnieuw over zijn eigen grenzen gaat, is “misschien is dit een kans om voor jezelf op te komen” waarschijnlijk niet voldoende. Dan is het belangrijk om te onderzoeken waarom iemand dit gedrag steeds herhaalt en wat er concreet moet veranderen.

Reframing kan een deur openen….

Maar iemand moet nog steeds door die deur heen.

Reframing: aanbieden of opleggen?

Een belangrijk verschil bij het werken met reframing is of je een ander perspectief aanbiedt of oplegt.

Een frame aanbieden klinkt bijvoorbeeld als: “Zou je hier ook op deze manier naar kunnen kijken?” Of: “Wat zou er veranderen als je deze situatie eens vanuit een ander perspectief bekijkt?” Je geeft iemand een mogelijkheid en laat diegene zelf onderzoeken of deze betekenis behulpzaam is.

Een frame opleggen klinkt eerder als: “Je moet het gewoon anders bekijken.” Of: “Zie het positief. Dit gebeurt niet voor niets.” Daarmee loop je het risico dat je voorbijgaat aan wat iemand werkelijk ervaart.

En dat is een belangrijk verschil.

Een goed reframe geeft ruimte. Een opgelegd reframe kan juist ruimte wegnemen.

“Ja, maar het probleem is nog steeds…”

Een van de meest waardevolle reacties na een reframe kan misschien wel zijn: “Ja, maar het probleem is nog steeds dat…”

Dat is niet automatisch weerstand. Het kan juist informatie zijn.

Misschien heb je te snel gereframed. Misschien heeft iemand eerst behoefte aan erkenning. Of is er nog informatie die je niet hebt. Misschien is het probleem veel concreter dan alleen de betekenis die iemand eraan geeft.

Denk aan een deadline die niet haalbaar is. Een collega die bepaald gedrag blijft vertonen. Een onduidelijke taakverdeling. Een grens die steeds wordt overschreden. Een gesprek dat nog gevoerd moet worden. Of een beslissing die nog genomen moet worden.

Een ander perspectief verandert deze feiten niet.

Daarom is luisteren zo belangrijk voordat je gaat herkaderen.

Eerst begrijpen, dan herkaderen

Binnen NLP werken we veel met het principe dat de betekenis die iemand aan een situatie geeft invloed heeft op de manier waarop iemand reageert. Maar voordat je probeert die betekenis te veranderen, wil je eerst begrijpen wat er werkelijk speelt.

Wat is het feitelijke probleem? Wat maakt deze situatie belangrijk? Welke betekenis geeft iemand eraan? Welke overtuiging zit er misschien onder? Wat wil iemand eigenlijk bereiken? En vooral: wat heeft deze persoon nu nodig om verder te kunnen?

Soms is dat een reframe. Soms is het een concrete oplossing. Soms is het een goed gesprek. En soms is het simpelweg eerst gehoord en begrepen worden.

Reframing als keuzevrijheid

Daarmee wordt reframing voor mij uiteindelijk vooral interessant als middel om keuzevrijheid te creëren.

Wanneer iemand maar één betekenis kan geven aan een situatie, voelt die situatie vaak ook heel vast.

“Mijn baas vertrouwt mij niet.”
“Ik ben hier gewoon niet goed in.”
“Mijn collega werkt mij tegen.”
“Ik heb geen keuze.”

Een reframe kan helpen om daar een tweede mogelijkheid naast te zetten.

Welke andere verklaring zou er kunnen zijn?
Wat zou er nog meer waar kunnen zijn?
Wat verandert er als je dit bekijkt vanuit de intentie van de ander?
Wat zou deze situatie je kunnen leren?

Niet om de eerste betekenis weg te drukken. Maar om te ontdekken of er meer dan één manier is om naar dezelfde werkelijkheid te kijken.

En juist daar ontstaat ruimte.

Wanneer werkt een reframe?

Een reframe werkt wanneer het iemand helpt om iets nieuws te zien, nieuwe mogelijkheden te ervaren of ander gedrag mogelijk te maken.

Een goede vraag is daarom niet: “Kan ik deze situatie positief maken?” Maar: “Helpt dit nieuwe perspectief deze persoon om verder te komen?” Dat is een wezenlijk verschil.

Reframing is geen truc om iemand positief te laten denken. Het is een manier om flexibiliteit in betekenis te creëren.

En soms is het krachtigste reframe helemaal niet het antwoord dat je geeft. Maar de vraag die ervoor zorgt dat iemand zelf een ander perspectief ontdekt.

Even bij jezelf

Denk eens aan een situatie waarin je momenteel vastloopt…..

Kun jij het verschil herkennen tussen een situatie waarin je vooral een ander perspectief nodig hebt… en een situatie waarin er eerst iets concreets moet veranderen?

Want anders kijken kan ontzettend krachtig zijn. Maar soms moet je niet alleen anders leren kijken. Vaak of soms moet je gewoon iets anders gaan doen. 

Enjoy! Ilse

 Ilse